Przyrodnicze funkcje lasu

528

Polska jest w czołówce europejskich państw pod względem powierzchni lasów. Obecnie powierzchnia lasów w Polsce wynosi 9242 tys. ha (według GUS – stan w dniu 31.12.2017 r.), co odpowiada lesistości 29,6%. Najwyższą lesistością (49,3%) charakteryzuje się województwo lubuskie, najniższą (21,5%) – województwo łódzkie.
Według standardu przyjętego dla ocen międzynarodowych, uwzględniającego grunty związane z gospodarką leśną, powierzchnia lasów Polski na dzień 31.12.2017 r. wynosiła 9447 tys. ha. Jest ona zbliżona do powierzchni lasów Ukrainy i Włoch. W sześciu europejskich krajach (nie licząc Rosji) powierzchnia leśna przekracza 10 mln ha.[1]

Funkcje lasu

Wśród funkcji lasu takich jak, przyrodnicze (ochronne, związane z korzystnym wpływem lasów na kształtowanie klimatu globalnego i lokalnego oraz regulację obiegu wody w przyrodzie, przeciwdziałanie, powodziom, lawinom i osuwiskom, ochroną gleb przed erozją i krajobrazu przed stepowieniem); społeczne (m.in. na kształtowanie korzystnych warunków zdrowotnych i rekreacyjnych dla społeczeństwa, wzbogacanie rynku pracy i zapewnianie rozwoju edukacji ekologicznej) czy produkcyjnych (gospodarcze, polegające głównie na zdolności do odnawialnej produkcji biomasy, w tym przede wszystkim drewna i użytków ubocznych, a także na realizacji gospodarki łowieckiej), najważniejsze są te pierwsze, czyli przyrodnicze.

Zielone płuca 

Lasy, dzięki swej zróżnicowanej strukturze, wywierają dobroczynny wpływ na środowisko życia człowieka, będąc często sprzymierzeńcem w podejmowanych przez niego działaniach. Pokrywa roślinna lasów, złożona w głównej części z roślinności drzewiastej, wpływa korzystnie na kształtowanie klimatu, zarówno lokalnego, jak i globalnego. Ekosystemy leśne, jedne z najbardziej zróżnicowanych zbiorowisk organizmów żywych na świecie, pochłaniają ogromne ilości dwutlenku węgla, przez co zmniejszają jego udział w atmosferze i łagodzą skutki efektu cieplarnianego. Lasy ograniczają również stężenie wielu innych zanieczyszczeń gazowych oraz filtrują powietrze z pyłów [1]

Inne zalety lasu

Lasy wpływają również na zmniejszenie amplitudy temperatur (zarówno dobowych, jak i rocznych) oraz prędkości wiatru. Specyficzne cechy klimatu wnętrza lasu mają wpływ także na spowolnienie topnienia śniegów i spływu wód pochodzących z opadów deszczu, ograniczając w ten sposób zagrożenie powodziowe. Zmniejszenie prędkości wiatru oraz dłuższe przetrzymywanie wody zapobiega niszczeniu gleb i ogranicza proces stepowienia (czyli przemiany w zbiorowiska trawiaste – stepy bądź prerie).

Wśród różnych funkcji lasu, najważniejsza jest ta naturalna – przyrodnicza

Szczególne znaczenie mają  lasy w rejonach górskich, gdzie płytkie gleby są szczególnie narażone na erozje spowodowane wiatrami i wodą. Systemy korzeniowe roślin, wiążąc cząstki gleby i odprowadzając z niej nadmiar wody, nie dopuszczają do zmywania wierzchnich warstw gruntu oraz zapobiegają powstawaniu osuwisk i lawin kamiennych. W znacznym stopniu lasy stabilizują też pokrywę śnieżną, ograniczając możliwość powstawania lawin. Zwarta roślinność drzewiasta, charakterystyczna dla lasów, ogranicza siłę wiatrów i tym samym wpływa na zmniejszenie zagrożeń dla zabudowań, masztów, linii energetycznych itp.

Lasy stanowią również doskonałe miejsce wypoczynku i rekreacji. Obecnie lasy mają rozwiniętą infrastrukturę turystyczną, taką jak szlaki piesze, rowerowe i konne, miejsca do biwakowania, parkingi leśne, wiaty, ścieżki zdrowia, platformy widokowe i wiele innych. Odpoczywając w lesie pamiętajmy jednak o tym, że jesteśmy tam tylko gośćmi…

DEFINICJE:

EFEKT CIEPLARNIANY – proces polegający na ocieplaniu Ziemi, związany z obecnością w atmosferze różnego rodzaju gazów (cieplarnianych lub szklarniowych). Powodują one zatrzymywanie się promieniowania podczerwonego na Ziemi.

AMPLITUDA TEMPERATURY – różnica, która występuję między najniższą a najwyższą wartością temperatury w danym okresie czasu (np. w miesiącu, kwartale).

EKOSYSTEM – układ ekologiczny, na który składają się organizmy połączone ze sobą przez określone relacje oraz środowisko przez nie zajmowane, w którym dochodzi do obiegu materii i przepływu energii.

 

[1] https://www.lasy.gov.pl/pl/informacje/publikacje/informacje-statystyczne-i-raporty/raport-o-stanie-lasow/raport-za-2017-2.pdf/view Data dostępu: 23.05.2019 r.