Zużyte opony – jak je ponownie wykorzystać

479

Wymieniacie opony na letnie, a zimowe nie nadają się już na kolejny sezon? A może jesteście właścicielami warsztatu samochodowego, przed którym w sezonie z dnia na dzień rośnie coraz większy stos?  Zużyte opony to spory problem z utylizacją. Wykonane są z materiałów niebezpiecznych dla środowiska – zarówno w przypadku, kiedy zostaną pozostawione na świeżym powietrzu, jak i wtedy, gdy w nieodpowiedni sposób są niszczone (np. podczas spalania – emitowany jest wówczas groźny dla zdrowia kadm). Jest jednak możliwe ponowne wykorzystanie zużytych opon, bez szkody dla środowiska.

W inżynierii lądowej

Opony zyskują często swoje drugie życie jako element asfaltu, z którego budowane są drogi – szczególnie takie, które mają duże obciążenie (np. na moście). W inżynierii lądowej, opony mogą być wykorzystane jako:

  • umocnienia brzegów rzek, nabrzeży morskich oraz falochronów
  • umocnienia nasypów i zboczy
  • elementy ścian wygłuszających
  • elementy nawierzchni boisk sportowych
  • podkłady pod tory tramwajowe

Wykorzystanie opon w tym zakresie może być zatem bardzo szerokie[1].

Opony a produkcja filtrów wody

Jeden ze znanych amerykańskich naukowców Yuefeng Xie odkrył, że okruchy gumy pozostałej po oponach mogą być wykorzystane jako element filtrów wody. Zużyte opony usprawniają ich pracę. Dzięki temu filtry wody są nawet 4 razy skuteczniejsze od tych standardowych.

Drugie życie opony

Opony można ponownie wykorzystać przez recykling materiałowy lub pirolizę. Recykling opon polega na rozłożeniu ich na surowce do ponownego wykorzystania. Na samym początku takie opony są cięte i rozdrabniane. Przetwarzanie opon jest skomplikowanym procesem, ponieważ zawierają one stalowy szkielet, który trzeba odseparować przed procesem recyklingu. Jeśli chodzi o materiały, które można odzyskać w tym procesie, znajdują się wśród nich:

  • grys
  • granulat
  • miał gumowy
  • pył gumowy
  • elementy stalowe (szkielet) oraz tekstylne[2].

Utylizacja opon przez recykling jest coraz bardziej popularną i niezwykle opłacalną formą ich zagospodarowania. Trzeba jednak mieć na uwadze to, że rozkładanie opony na czynniki pierwsze wymaga zużycia sporej ilości energii oraz emituje duży hałas. Na recykling gumy można otrzymać dotacje, ponieważ zakup maszyn do tych celów nie należy do najtańszych inwestycji.

Drugą formą ponownego wykorzystania opony jest piroliza polegająca na roztapianiu, przy wysokiej temperaturze (sięgającej nawet 700 stopni Celsjusza, bez dostępu tlenu) całych opon lub ich części. W Polsce pirolizę można wykonać w kilku, wyspecjalizowanych w tym zakresie, firmach. W wyniku procesu pirolizy powstają:

  • produkty stałe (służące jako pigment, który można wykorzystać w produkcji lakierów, farb malarskich oraz farb drukarskich)
  • płyny (węglowodory aromatyczne – służące jako opał)
  • gazy (wodór, siarkowodór, węglowodory alifatyczne – również wykorzystywane jako opał)

A może do zabawy?

Co można zrobić ze zużytymi oponami samodzielnie? Na przykład przedmioty codziennego użytku. Tutaj wszystko zależy od kreatywności. Po pierwsze z ogumienia do pojazdów tworzy się designerskie dodatki do domu i ogrodu, jak pufa, stolik, czy też donica na kwiaty. Opony mogą być również użyte jako element placu zabaw, ponieważ guma, z których je wykonano, doskonale amortyzuje wszelkiego rodzaju wstrząsy i jest bardziej bezpieczna niż metal. Dzięki temu ten element eksploatacji pojazdu może stać się fantastyczną huśtawką. A może – z użyciem poduszek i kocy – stworzyć także designerskie legowisko dla psa lub kota?

DEFINICJE

KADM – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych, niezwykle toksyczny. Może on doprowadzić do uszkodzenia kłębuszków i kanalików nerkowych, a także powodować anemię i choroby kostne.

PIGMENTY – rozdrobnione, stałe substancje organiczne i nieorganiczne o pochodzeniu naturalny bądź syntetycznym. Są one używane do barwienia i nie są rozpuszczalne w wodzie ani w rozpuszczalnikach lub w olejach.

GRYS – kruszywo, który służy do budowy dróg (zarówno w warstwach wiążących i wyrównawczych, jak i w ścieralnych), a także jest wykorzystywane w budownictwie.

 

[1] https://www.oponeo.pl/artykul/recykling-opon, Data dostępu: 26.02.2019 r.

[2] Krusiński K., Ekologia: Nie tylko do pieca. Wykorzystanie opon do budowy dróg sposobem na recykling. https://przegladoponiarski.pl/art/12667/ekologia-nie-tylko-do-pieca.html, Data dostępu: 26.02.2019 r.