Jajko nasze świąteczne

509

Na wielkanocnych stołach, gdzie mięso i produkty zwierzęce wciąż stanowią atrybuty świąt i weganizm jeszcze nie dostał swojej szansy, jajka zajmują honorowe miejsce. Wybór jajek wydaje się prosty, a jednak nasza decyzja zakupowa ma wpływ – na jakość życia kur, które je dla nas znoszą i na nasze zdrowie.

Szczęśliwa kurka, smaczniejsze jajo

Na humanitarną hodowlę kur decyduje się coraz więcej hodowców. Poza względami etycznymi, ważne jest to, że produkty od zwierząt żyjących w przyjaznych warunkach są zdrowsze i smaczniejsze.

W humanitarnej hodowli kur uwzględnia się przede wszystkim:

  • właściwe warunki utrzymania (m.in. jakość ściółki, dopasowanie poideł i karmideł, temperatura, wilgotność, oświetlenie, wentylacja oraz dostęp do wybiegów)
  • prawidłowe zagospodarowanie kurnika (np. pod kątem powierzchni i rozmieszczenia w nim wyposażenia)
  • równowagę między produkcją roślinną i zwierzęcą

Od warunków w jakich żyją kury, zależy jakość jaj.

Rodzaje jaj ze względu na sposób chowu kur

O sposobie chowu kur informują nas cyfry umieszczone na skorupkach:

„0” – pochodzące z chowu ekologicznego, gdzie kury żyją w tradycyjnym gospodarstwie; dodatkowo w ich hodowli nie stosuje się żadnych antybiotyków bądź innych leków, a ponadto karma pochodzi z ekologicznej uprawy

„1” – z wolnego wybiegu, od kur, które mogą się swobodnie poruszać na określonym terenie, lecz ich pożywienie nie jest kontrolowane pod kątem ekologicznego pochodzenia. Mają one swobodny dostęp do pożywienia i wody

„2” – z chowu ściółkowego – kury poruszają się po specjalnym kurniku, gdzie mają ograniczoną przestrzeń i nie wychodzą na świeże powietrze, a dodatkowo podawane są im specjalne przygotowane karmy

„3” – z chowu klatkowego – w tym przypadku kury przez większość swojego życia mieszkają w klatce, podawane są im specjalne karmy. Ten sposób chowu kur budzi największe kontrowersje, jako najbardziej krzywdzący dla ptaków

Przepisy dotyczące hodowców kur

Aby zadbać o zdrowie zarówno kur, jak i osób spożywających jaja, wprowadzono w tym zakresie określone przepisy dotyczące hodowców.

W przypadku chowu klatkowego obowiązują w Polsce następujące normy unijne:

  • minimalna powierzchnia podłogi na kurę nioskę – 750 cm kwadratowych
  • karmidła o brzegu 12 cm, a także dostęp do 2 poideł na nioskę
  • dostęp do gniazda służącego do znoszenia jaj
  • wyposażenie klatek w ściółkę lub piasek pozwalających na grzebanie

W przypadku chowu ściółkowego:

  • na jednym metrze kwadratowym można hodować maksymalnie 9 niosek
  • jedno gniazdo do składania jaj może przypadać maksymalnie na 7 kur niosek, a na 1 nioskę powinny przypadać minimum 2 poidła
  • na 1 kurę powinien przypadać 10-centymetrowy dostęp do karmidła podłużnego lub 4-centymetrowy do karmidła cylindrycznego
  • w budynku, w którym hoduje się kury, należy stosować grzędy, przy czym 1 grzęda powinna mieć długość minimalnie 15 cm na 1 kurę
  • ściółka, na której hoduje się kury, musi zajmować co najmniej 1/3 powierzchni budynku

W przypadku wolnego wybiegu budynek, w którym hodowane są kury, powinien mieć otwory wyjściowe o wysokości minimum 35 cm i szerokości minimum 40 cm, z drabinkami pozwalającymi na swobodne poruszanie się kur bez fruwania, natomiast minimalna powierzchnia na 1 kurę nioskę powinna wynosić co najmniej 4 mkw.

Czy jajka z wolnego wybiegu są faktycznie smaczniejsze i zdrowsze od ściółkowych lub klatkowych?

Smak jaj, które pochodzą z wolnego wybiegu i z chowu ekologicznego, różni się od smaku jaj od kur hodowanych w innych systemach. Dzięki takiej hodowli zawierają one więcej białka i mniej wody, a ich zapach jest delikatniejszy (zdarza się, że np. przy jajach z chowu klatkowego pojawia się ostra woń, przypominająca siarkowodór).

Waga jajek

Klasyfikacja w tym zakresie powstała w 1996 roku. Według niej jaja spożywcze oznaczane są rozmiarami:

  • S (małe) – gdy ich waga jest niższa niż 53 g
  • M (średnie) – gdy ich waga wynosi pomiędzy 53 a 63 g
  • L (duże) – o wadze od 63 do 73 g
  • XL (bardzo duże) – o wadze powyżej 73 g

Najbardziej popularne są jaja w rozmiarze M lub L.

Jaja od kur z wolnego wybiegu mają w swoim składzie więcej beta-karotenu, a także luteiny – wpływających pozytywnie m.in. na wzrok i skórę, niż jaja z chowu ściółkowego i klatkowego.

DEFINICJE

NIOSKA – kura, która ma zdolność do znoszenia jaj. Kury nieśne to lekkie ptaki, których ciężar nie przekracza 1,6 kg u samic. Zaczynają one znoszenie jaj już w wieku 5-7 miesięcy niezależnie od tego, czy obecne są obok nich samce. Nieśność (czyli zdolność do składania jaj) wynosi u nich od 230 do 320 jaj rocznie przy zużyciu paszy na jedno w wysokości 140-160 g.

GRZĘDA – pozioma żerdź, czyli element drewniany, o średnicy od 7 do 14 cm w przypadku drzew iglastych lub od 7 do 18 cm w przypadku drzew liściastych, służąca do przesiadywania na niej przez ptaki gospodarcze, głównie kury.

OBORNIK – zmieszane ze ściółką, czyli ze szczątkami pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, przefermentowane odchody (stałe i płynne) zwierząt. Wykorzystywane jako nawóz do nawożenia gleby.

Źródła informacji wykorzystanych w artykule:

http://www.polskiefermy.com.pl/pl/5/ciekawostki/klasyfikacja-wagowa-jaj-63.html. Data dostępu: 29.03.2019 r.

Pogoń K., Jaja – co warto wiedzieć. Oznaczenia na jajach – Typ 0, 1, 2 i 3 – co to znaczy? https://czytajsklad.com/t/rodzaje-jaj/. Data dostępu: 29.03.2019 r.

Na czym polega ekologiczna hodowla kur i produkcja jaj? https://www.rynek-rolny.pl/artykul/na-czym-polega-ekologiczna-hodowla-kur-i-produkcja-jaj.html. Data dostępu: 30.03.2019 r.

Standardy chowu drobiu, http://www.farmer.pl/prawo/przepisy-i-regulacje/standardy-chowu-drobiu,450.html. Data dostępu: 30.03.2019 r.

https://www.ekologia.pl/wiedza/slowniki/leksykon-ekologii-i-ochrony-srodowiska/obornik. Data dostępu: 29.03.2019 r.