Porozumienie paryskie

259
Porozumienie paryskie

Porozumienie paryskie jest uznawane za jedną z najważniejszych umów międzynarodowych naszych czasów, przyjętą na konferencji klimatycznej w Paryżu w grudniu 2015 r. przez 195 krajów. Dlaczego jest ono tak ważne dla każdego z nas? Otóż określono w nim plan działania, który ma uchronić Ziemię przed groźbą poważnych zmian klimatu.

Głównym założeniem porozumienia jest ograniczenie wzrostu średniej temperatury na świecie do wartości poniżej 2°C. Po trzech latach od przyjęcia porozumienie wciąż budzi wiele emocji, ponieważ jakość powietrza jest w wielu rejonach świata nadal bardzo niska, co utrudnia osiągnięcie tego rezultatu.

Porozumienie paryskie – cele

Reprezentacje rządów poszczególnych krajów na konferencji w Paryżu uzgodnili wspólne cele:

  • utrzymanie wzrostu średniej temperatury na świecie znacznie poniżej 2°C,
  • ograniczenie wzrostu temperatury do 1,5°C – dzięki temu ograniczy się skutki zmian w klimacie (a przede wszystkim gwałtowne zjawiska atmosferyczne – jak np. powodzie, huragany),
  • osiągnięcie spadku maksymalnego poziomu emisji szkodliwych dla środowiska substancji (najpierw w krajach rozwiniętych, a następnie w tych rozwijających się),
  • doprowadzenie do szybkiej redukcji emisji szkodliwych substancji zgodnie z najlepszymi technologiami.

Redukcji emisji szkodliwych substancji, w tym dwutlenku węgla do atmosfery, ma służyć m.in.:

  • wprowadzanie nowych technologii,
  • zwiększanie w produkcji energii udziału odnawialnych źródeł energii (co ograniczy zanieczyszczenie powietrza),
  • wzrost zalesienia.

Należy podkreślić, że wzrost temperatury powierzchni planety, do którego doprowadzamy, zależy przede wszystkim od całkowitej emisji – czyli tego, ile w sumie dwutlenku węgla (CO2) wyemitujemy, a nie od jej tempa.

Realizacja celu zatrzymania wzrostu średniej temperatury powierzchni Ziemi poniżej 2°C będzie bardzo trudna, chociażby z tego względu, że ocieplenie już przekroczyło 1°C. Osiągnięcie celu ograniczenia ocieplenia do 2°C oznacza konieczność spadku emisji netto do zera około 2050 roku. Wymagałoby to maksymalnego zaangażowania w realizację działań w kilku obszarach:

  • zeroenergetycznych budynków
  • dekarbonizacji produkcji energii i rozwoju odnawialnych źródeł energii
  • czystego transportu,
  • ograniczenia emisji przemysłowych,
  • zalesiania i zrównoważonej produkcji rolnej,
  • wprowadzenia technologii wychwytu i magazynowania dwutlenku węgla (CCS)

W szczegółach oznaczałoby to, że w ciągu kilkunastu lat na świecie nie będzie elektrowni węglowych i gazowych bez CCS*, samochodów spalinowych i statków oraz samolotów napędzanych paliwami kopalnymi.

Na szczycie klimatycznym w Katowicach w grudniu minionego roku wypracowane zostały zasady wdrażania porozumienia paryskiego. Mimo tego, globalna emisja CO2 i jego koncentracja w atmosferze co roku rośnie. Czy w związku z tym można spodziewać się, że to porozumienie nie przyniesie żadnych rezultatów? Absolutnie NIE.

Porozumienie paryskie, choć niewystarczające, jest milowym krokiem na drodze do rozwiązania kryzysu klimatycznego. Przede wszystkim został w nim wytyczony długoterminowy cel oraz sposoby, w jakie należy pozyskiwać i wykorzystywać energię.

To porozumienie jest wyraźnym sygnałem dla rynków: inwestycje w paliwa kopalne, szczególnie takie jak węgiel, to przeszłość. Przyszłość stanowią czyste źródła energii i rozwój technologii w zakresie:

  • sieci inteligentnych,
  • magazynów prądu i ciepła,
  • elektryfikacji transportu,
  • nowoczesnych, energooszczędnych domów.

Porozumienie paryskieUzgodnienia międzypaństwowe

W Katowicach uzgodniono, że rządy około 200 państw zaktualizują plany działań dla klimatu do 2020 r. Ustalenia COP 24, zwane „pakietem katowickim” stanowią jednolite dla wszystkich reguły wdrażania porozumienia paryskiego.

Istotny jest fakt, że kraje rozwinięte zgodziły się zwiększyć finansowanie działań klimatycznych na rzecz krajów najbardziej zagrożonych.

W ostatnim raporcie IPPC wskazano, że zatrzymanie wzrostu temperatur poniżej 1,5°C i uniknięcie najbardziej szkodliwych efektów zmian klimatu wymaga mobilizacji 1,3-3,8 tryliona USD na inwestycje w obszarze energii. Kraje rozwinięte zobligowały się do przeznaczenia na powyższe cele 100 mln USD rocznie do 2020 r.

W raporcie „Global Climate Finance:An Updated View 2018” oszacowano globalne przepływy finansowe związane z finansowaniem działań na rzecz zapobiegania i adaptacji do zmian klimatu na 472 i 455 mld USD odpowiednio w latach 2015 i 2016.

Środki były przeznaczone głównie dla krajów rozwijających się, gdzie czystość powietrza jest najniższa, a zanieczyszczenia wód sprawiają często problemy na poziomie podstawowej egzystencji.

Warunkiem wejścia w życie porozumienia paryskiego było:

  • przyłączenie się do niego co najmniej 55 państw odpowiedzialnych za emisję szkodliwych substancji przy co najmniej 55% globalnej emisji gazów cieplarnianych,
  • zatwierdzenie warunków porozumienia.

Ostatecznie porozumienie paryskie weszło w życie 4 listopada 2016 r., czyli wcześniej niż zakładano. Jeśli chodzi o Polskę, porozumienie zostało podpisane i ratyfikowane 22 kwietnia 2016 r. w siedzibie ONZ w Nowym Jorku. Dzięki temu możemy liczyć na to, że z roku na rok ochrona środowiska w naszym kraju będzie się poprawiać.

*Sekwestracja dwutlenku węgla, CCS – proces polegający na oddzieleniu i wychwyceniu dwutlenku węgla ze spalin w celu ograniczenia jego emisji do atmosfery.

Słownik:

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII (OZE) – źródła energii, z których korzystanie nie wiąże się z powstawaniem deficytu zasobów naturalnych, ponieważ ulegają one odnowieniu w krótkim czasie. Przykładem OZE są np. wiatr, promieniowanie słoneczne, opady czy też fale morskie.

KRAJE ROZWINIĘTE – kraje, które charakteryzują się wysokim poziomem rozwoju gospodarczego. Do wskaźników decydujących o zaliczeniu do tej kategorii należy często produkt krajowy brutto na osobę oraz wskaźnik rozwoju społecznego. Lista państw rozwiniętych dzieli się ponadto na:

  • kraje bardzo wysoko rozwinięte,
  • kraje wysoko rozwinięte,
  • kraje średnio rozwinięte,
  • kraje słabo rozwinięte.

KRAJE ROZWIJAJĄCE SIĘ – kraje , które mają niski poziom dóbr materialnych. Często, zgodnie z klasyfikacją Banku Światowego, zalicza się do nich gospodarki krajowe, w których dochód narodowy brutto na osobę nie przekracza 11905 USD.