Opakowania (odpady) wielomateriałowe i ich zagospodarowanie oraz recycling

221
Opakowania wielomateriałowe
Szacowana ilość opakowań wielomateriałowych trafiających na rynek w Polsce to ponad 200 tys. ton rocznie, z czego większość stanowią te po żywności płynnej.

Szacowana ilość opakowań wielomateriałowych trafiających na rynek w Polsce to ponad 200 tys. ton rocznie. To bardzo dużo. Mają one poważny wpływ na środowisko. Przeczytaj nasz artykuł, aby dowiedzieć się, czym są opakowania wielomateriałowe (w tym najpopularniejszy z nich tetra-pak) oraz jakie są sposoby ich przetwarzania.

Czym są opakowania wielomateriałowe?

Opakowania wielomateriałowe to opakowania wykonane z co najmniej dwóch materiałów różnego rodzaju, trudnych do rozdzielenia ręcznego bądź mechanicznego. Zgodnie z przepisami UE materiały opakowaniowe to:

  • tworzywa sztuczne (np. opakowania plastikowe),
  • papier i tektura,
  • szkło (różnokolorowe),
  • metal (z podziałem na stal i aluminium),
  • drewno i materiały drewnopochodne,
  • materiały tekstylne pochodzenia naturalnego (bawełna, juta).

Aby można było powiedzieć o całkowitym rozdzieleniu materiałów, musi ono nastąpić w taki sposób, by na żadnym z materiałów stanowiących skład opakowania nie pozostał żaden inny fragment materiału. Bywa to bardzo trudne.

Przykładem opakowania wielomateriałowego, w którym nie można rozdzielić materiałów, jest opakowanie po żywności płynnej typu tetra-pak, składające się z kartonu z dodatkiem folii aluminiowej oraz folii polietylenowej.

Każde opakowanie zostaje odpadem w momencie trafienia do pojemnika na śmieci. Szacowana ilość opakowań wielomateriałowych trafiających na rynek w Polsce to ponad 200 tys. ton rocznie, z czego większość stanowią te po żywności płynnej.

Zgodnie z polityką UE należy zapobiegać powstawaniu nadmiernej ilości odpadów przez ich ponowne wykorzystanie, recykling, utylizację (spalanie), aż po składowanie (które jest najmniej zalecanym sposobem postępowania). Powtórne przetwarzanie opakowań wielomateriałowych jest zazwyczaj bardziej kosztowne niż w przypadku wykonanych z materiału jednorodnego.

Tetra-pak – najczęściej występujące opakowanie wielomateriałowe

Tetra-pak to najczęściej stosowane przez sprzedawców opakowanie wielomateriałowe. Składa się ono z 5-7 warstw opakowania i stosowane jest do pakowania m.in.:

  • soków owocowych,
  • mleka,
  • produktów pochodzenia mlecznego.

Te warstwy spajane są ze sobą z wykorzystaniem bardzo wysokiej temperatury. Specyficzna budowa opakowania typu tetra-pak sprawia, że bardzo trudno dochodzi do jego naturalnego rozkładu i trzeba na to wielu lat. Dlatego należy zadbać o jego odpowiednie segregowanie i umieszczanie w takim pojemniku, który pozwoli na ich oddanie do recyklingu.

Składowanie opakowań tetra-pak jest nieuzasadnione ekonomicznie i ekologicznie ze względu na możliwości odzyskania energii oraz substancji wykorzystanych do ich wyprodukowania.

Opakowania (odpady) wielomateriałowe i ich zagospodarowanie oraz recycling
Specyficzna budowa opakowania typu tetra-pak sprawia, że bardzo trudno dochodzi do jego naturalnego rozkładu i trzeba na to wielu lat.

Metody odzyskania materiałów z opakowań wielomateriałowych

Biorąc pod uwagę uwarunkowania i możliwości techniczne, wypracowano wiele metod odzysku materiałów z opakowań wielomateriałowych, jak np.:

  • Spalanie – jest ono bardzo popularne ze względu na możliwość wytworzenia dużej ilości ciepła oraz odzyskania energii, chociaż jego wadą jest bezpowrotna utrata cennych materiałów. Proces spalania odbywa się w odpowiednio do tego dostosowanych instalacjach przemysłowych.
  • Hydropulping – wykorzystywana w papierniach metoda polegająca na wstępnym rozdrobnieniu odpadów w specjalnej maszynie (hydropulperze), z udziałem wody. Można w ten sposób oddzielić od siebie celulozę i folię.
  • Piroliza – podgrzewanie wieloskładnikowych odpadów do temperatury 320–460°C bez dostępu powietrza, w specjalnych reaktorach. Otrzymuje się przez to mieszankę węglowodorów, karbonizat oraz aluminium.
  • Produkcja wyrobów budowlanych i meblarskich – polega na rozdrobnieniu materiałów na około 5-milimetrowe fragmenty, stworzeniu z nich płyt, a następnie ogrzewaniu i prasowaniu w wysokiej temperaturze i pod wysokim ciśnieniem. Powstają w ten sposób płyty podobne w kwestii parametrów do płyt wiórowych. Wykorzystuje się je później w budownictwie i w przemyśle meblarskim.

Na terenie kraju funkcjonuje kilkanaście instalacji przetwarzających odpady wielomateriałowe. Są to przede wszystkim papiernie, spalarnie odpadów komunalnych oraz cementownie. Na etapie rozruchu znajduje się także kilka instalacji do ich przetwarzania przez pirolizę. Recykling opakowań wielometariałowych staje się zatem coraz popularniejszy.

Jeśli chodzi o odpady wielomateriałowe, na ich ilość trafiającą do pojemników na śmieci możesz mieć wpływ, dokonując świadomych wyborów i kupując produkty w opakowaniach szklanych lub jednorodnych PET, chociaż są one trudnodostępne i na półkach sklepów spotyka się głównie te w opakowaniu tetra-pak.

W takim przypadku należy pamiętać o tym, jak ważna jest segregacja odpadów. Dzięki temu trafią one do właściwych podmiotów odpowiadających za odzyskanie z nich energii i surowców. Wystarczy zwrócić uwagę na to, czy pojemniki do segregacji śmieci są właściwie wypełniane.

Pamiętaj o tym, że: „Ziemi nie dziedziczymy po naszych rodzicach, pożyczamy ją od naszych dzieci”, jak mówił Antoine de Saint-Exupéry.

Słownik:

RECYKLING – system czynności ukierunkowanych na odzyskanie i ponowne wykorzystanie odpadów komunalnych przy jak najmniejszym wykorzystaniu w tym celu energii, z użyciem różnych metod selekcji.

KARBONIZAT – substancja posiadająca właściwości podobne do węgla drzewnego, uzyskiwana w procesie pirolizy, głównie z odpadów przetwórstwa rolno-spożywczego i komunalnych.

OPAKOWANIA JEDNORODNE PET – to opakowania stworzone z tworzywa polimerowego, możliwe do ponownego przetworzenia w 100%.